Uitleg elektra installatie draad en kleuren

Wat is installatiedraad of VD-draad en functie van de verschillende kleuren?

Elektra bedrading, instalatiedraad, stroom en grond kabels

Elektriciteit en elektra draad of kabel kleur en benamingen

Soort draad SymboolKleur van de draad
FasedraadLbruin
NuldraadNblauw
Aardedraad PE of aarde-symboolgeel-groen
Schakel- of lampendraadzwart

Installatiedraad of VD-draad is elektriciteitsdraad die gebruikt wordt in een elektrische installatie. Een installatie draad is 1 enkele draad. Installatiedraden hebben een massieve koperen kern. Dit koper geleid elektriciteit zeer goed. Ter bescherming van de koperen kern is een isolatie aangebracht, deze bestaat uit vinyl. Vanwege deze vinyl isolatie noemt men installatiedraad ook wel VinylDraad, dit wordt afgekort met VD.  Men spreekt daarom ook over vinyldraad of VD-draad. In huisinstallaties (van 230V) worden vier soorten installatiedraden (draadkleuren) gebruikt. Deze installatiedraden worden altijd in combinatie met meerdere kleuren draden in een mantelbuis aangebracht. Het is altijd belangrijk om direct te kunnen zien welke functie een draad heeft.  Er worden meestal 4 kleuren gebruik, zie foto. Hiervoor bestaan vaste kleuren die overal in Europa gelden. (Sinds 2001 hanteert de Europese Unie het Harmonisatie document HD308)

Aardedraad, schakeldraad en fasedraad en kleur

De verschillende kleuren van snoeren en elektriciteitsbedrading wordt nog wel eens vergeten of door de war gehaald. Ook de verschillende soorten bekabeling en waar je deze het beste kunt toepassen is niet altijd duidelijk. Denk aan de aardedraad, fasedraad, nul en schakeldraad. Wij willen hier kort uitleg geven over de draadkleuren en de bekabeling en draadkleuren.

Als u zelf gaat klussen hopen wij dat u eerst onze veiligheid-pagina heeft bekeken. Zie hoofdstuk over Veiligheid.

Hieronder een overzicht van de verschillende kleuren van elektra bedrading en kabels. De draadkleuren die je tegenkomt bij stopcontacten, schakelaars en lampen zijn niet altijd hetzelfde in aantal. Een stopcontact wordt aangesloten met een aarde, fase en nul draad. Schakelaars bijvoorbeeld weer met enkel een fase en een schakeldraad. Kijk bij het hoofdstuk over schakelaars en stopcontacten voor meer informatie hierover.

Stroom bedrading, kleuren en functie

draadkleurenDRAADKLEUREN (tegenwoordig) draadkleuren

geel/groen = aarde draad – zorgt voor ontlading en afvoer van spanning

bruin = fase draad – de aanvoerdraad van de stroom

blauw = nul draad – de afvoerdraad van de stroom

zwart = schakeldraad – draad waar stroom doorgaat bij aan- en uit signaal bij schakelaars

 

oude-draden

DRAADKLEUREN (vroeger) oude draadkleuren

In oudere woningen kunt u de oude (draad) kleuren nog tegenkomen, met de volgende kleuren:

fase draad = groen

nul draad = rood

aarde draad = grijs

schakeldraad = zwart

Let bij bedrading altijd goed op welke kleuren er zijn gebruikt en controleer of er sprake is van een mix van gebruikte draden en/of verkeerd aangesloten elektra bedrading / kleuren. Zeker in (verbouwde) woningen kan het nog weleens voorkomen dat er nieuwe draden zijn toegevoegd terwijl er oorspronkelijk oude bedradingskleuren aanwezig zijn. Dit is een gevaarlijke situatie, omdat juist de uniformiteit van de kleuren een belangrijke aspect is in de veiligheid bij het werken aan elektra installaties. U heeft nooit zekerheid of de bedrading op de juiste wijze en kleuren zijn gemonteerd.

Elektriciteit kun je niet zien, waardoor je vaak niet kunt weten of ergens spanning op staat of niet. Daarom is het bij het werken met elektriciteit belangrijk om preventie of veiligheid maatregelen in acht te nemen. Werken aan elektriciteit doe je altijd spanningsvrij. (Dus stroom uitschakelen) Niet alleen alle groepen losdraaien maar ook de aardlekschakelaar uitschakelen. Zorg dat er geen stroom op de stroom kabels staan als u start.

Plak tijdens de werkzaamheden een briefje op de meterkast, laat iedereen weten dat u bezig bent met elektra. Het is wel eens voorgekomen dat iemand anders het stroom er weer heeft opgezet.

Draaddikte VD elektra kabel in huis of woning in combinatie met afzekering:

Gebruik van de juiste draaddikte of diameter van de VD elektra kabels is erg belangrijk. In nieuwbouw woningen is dit in de NEN 1010 opgenomen. De diameter van de elektra kabel is belangrijk om de volgende reden: als u teveel apparaten met veel stroomverbruik tegelijk gebruikt dan stuurt u veel stroom door deze kabel, er ontstaat dan een warmteontwikkeling. Bij veel stroomverbruik bij een te dunne kabel grote kans op oververhitting met vaak brand of op zijn minst kortsluiting tot gevolg. Hoe dikker de diameter van de koperen aders, hoe meer stroom er door kan en mag. Vandaar dat het belangrijk is om de juiste VD installatiedraad dikte en de juiste elektra afzekering (automaat of stop) goed op elkaar af te stemmen. Een goede afstemming van deze 2 technische componenten is belangrijk omdat bij teveel gebruiksvermogen de elektrische automaat of zekering (in groepenkast of meterkast) dan uitslaat, voordat de kabel te heet wordt.

De diameter van de VD installatiedraad wordt meestal aangegeven in mm2 (millimeterkwadraat). Voor een 16 Ampère aansluiting is bij een normale situatie 1,5 mm2 genoeg (bij moderne Groepenkast voorzien van installatie automaten), maar ga je daar 25 Ampère doorheen sturen, dan is de kabel weer te dun met alle gevolgen van dien! Meestal zijn de wandcontactdozen (spanning van 230 volt) standaard bedraad met 2.5 mm2 (verplicht volgens de NEN 1010). In de meeste gevallen is een normale huis lichtgroep beveiligd met een 16 Ampère automatische veiligheid zodat je “slechts” 3680 Watt aan 1 groep kan hangen. Het is erg belangrijk om vast te stellen welke wijze van zekering er in de groepkast in gebruikt. Als men een smeltveiligheid gebruikt moeten de amperages 1 sectie verlaagd worden. Een smeltveiligheid is de formele naam voor een elektrische smeltzekering of smeltpatroon in de volksmond ook wel stop (stoppenkast) of plomb (Vlaanderen) genoemd. Weet u niet het verschil tussen een installatie-automaat of een stop, zie dan hoofdstuk groepenkast.

Hierbij een lijstje met draaddiktes en vermogen afgezekerd met een installatie-automaat per groep (moderne groepenkast):

0 t/m 10 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 1 mm2
10 t/m 16 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 1.5 mm2
16 t/m 20 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 2.5 mm2
20 t/m 25 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 4 mm2

Maar als men een smeltveiligheid (een stop) gebruikt moeten de amperages 1 sectie verlaagd worden (traditionele groepenkast voorzien van stoppen per groep).

0 t/m 6 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 1 mm2
6 t/m 10 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 1.5 mm2
10 t/m 16 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 2.5 mm2
16 t/m 20 Ampère = gebruik VD installatiedraad diameter 4 mm2
Bij het gebruik van lange kabels (langer dan 25 meter) is het raadzaam om de draaddikte 1 trap hoger te kiezen om spanningsverliezen over de kabel te compenseren. (dus in plaats van 2.5 mm2 kies je dan een 4 mm2) Dit is meestal voldoende tot 50 meter, daarboven moet de juiste dikte berekend worden. Door de spanningsverliezen kan je apparatuur die je gebruikt schade oplopen als gevolg van onderspanning.

Formule berekening stroomverbruik

Deze berekening en waarden zijn van belang om uit te kunnen rekenen hoeveel apparaten en/of lampen u tegelijkertijd kunt inschakelen als ze op dezelfde groep zitten. Is de waarde van uw berekening (Watt van alle apparaten samen) hoger dan wat de groep aankan, dan kan de installatieautomaat de stroom onderbreken. Dit is uit veiligheid.

De formule voor de berekening van het stroomverbruikt is: Vermogen = (V) x (A) = (W)

v = spanning van huisinstallatie uitgedrukt in volt (V), vaak 230 volt soms krachtstroom 400 volt

A = maximale ampère van zekering (zie betreffende elektra zekering in groep in meterkast) Het totale stroomverbruik van de diverse apparaten drukken we uit in Ampère (A)

W is Watt. Elektrische apparaten verbruiken stroom die we uitdrukken in Watt (W).

Voorbeeld berekening: 230V x zekering 16 ampère = 3680 W

De waarde van 3680 Watt is de waarde waarmee een groep afgezekerd tot 16A dan maximaal belast mag worden. Het is aanbevolen om deze waarde veiligheidshalve te verlagen naar 3000 Watt. Dus alle apparaten achter deze 16 ampère zekering mogen niet meer dan 3000 Watt aan stroom verbruiken.

Let wel op! Elektriciteit is en blijft gevaarlijk als je niet weet wat je doet! Vertrouw je het niet of begrijp je niet hoe een en ander aangesloten moet worden, laat het dan door een installateur of gediplomeerd elektromonteur doen. Loop geen risico!

Stroom bekabeling en mantelbuis

Ander soorten kabels en bedrading die u kunt tegenkomen zijn:

grondkabels (bijvoorbeeld voor de aansluiting van tuinverlichting)
datasnoeren voor de computeraansluiting (modem en netwerken)
telefoon bekabeling
televisiekabel (coax kabel)

Soorten mantelbuizen voor elektrokabels

soorten en dikte mantelbuizen elektra kabels
soorten en dikte mantelbuizen voor elektra kabels

Wij hopen met deze klusinformatie u alvast op weg geholpen te hebben met inzicht in de verschillende onderdelen van de elektrische installatie en kent u het verschil tussen fase, nul, aarde en schakeldraad..

2 gedachten over “Uitleg elektra installatie draad en kleuren”

  1. Ik heb gevonden wat ik zocht. Het ging om een oude grijze draad. Ooit is er in het huis waar ik al 27 jaar woon een leiding aangelegd voor een boiler op zolder. In een trekdoos die ik opende zat rood en grijs. Zou dat een fout zijn of iets wat zo hoort?

    1. Dit zijn oude draad kleuren. Ons advies is vervangen voor nieuwe kleuren conform bouwbesluit en NEN 1010. De bestaande draden kan je gebruiken als
      trekkabel voor de nieuwe elektra kabels. Heel veel Succes.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.